علائم نیاز به تعویض مفصل زانو و لگن؛ چرا نباید مراجعه را به تأخیر انداخت؟

وقتی مفصل زانو دردناک می‌شود، بدن به‌صورت ناخودآگاه یک الگوی راه رفتن جبرانی ایجاد می‌کند: کاهش طول گام سمت درگیر، انتقال وزن به اندام سالم و اجتناب از باز شدن کامل زانو. این الگو در طول ماه‌ها و سال‌ها بار مکانیکی غیرطبیعی به لگن، زانوی مقابل و ستون فقرات کمری وارد می‌کند. به همین دلیل بسیاری از بیماران در زمان مراجعهٔ نهایی، علاوه بر آرتروز زانو، با کمردرد یا درد لگنی جدید یا تشدید‌شده مواجه‌اند که مستقیماً ناشی از همین تغییر الگوی راه رفتن است.

مطالعات بیومکانیکی نشان داده‌اند بیمارانی که هم‌زمان با آرتروز زانو کمردرد دارند، الگوی متفاوتی از چرخش و خم‌شدگی لگن نسبت به بیمارانی دارند که فقط آرتروز زانو دارند؛ یعنی درگیری ستون فقرات در این بیماران، پدیده‌ای واقعی و قابل اندازه‌گیری است، نه صرفاً یک شکایت جانبی.

از منظر جراحی نیز، پژوهشی بر روی بیش از ۱۰ هزار بیمار تعویض مفصل نشان داد که حتی تأخیر میانگین کوتاهی در حدود دو هفته در جراحی الکتیو، با افزایش نرخ ریویژن ۹۰ روزه و عوارض پس از عمل همراه بوده است. این یافته نشان می‌دهد تأخیرهای طولانی‌تر در حد ماه‌ها یا سال‌ها، که متأسفانه در بخشی از بیماران ایرانی شایع است، می‌تواند بار عارضه و پیچیدگی جراحی را به‌طور محسوسی افزایش دهد.